Nói đến giáo xứ Tinh Hoa tức là nói đến tên một ngôi trường trung và tiểu học, do Cha Gerand Moussay xây dựng cuối năm 1966, để thay thế cho tên cũ là cộng đoàn Hàm Tân, lý do cộng đoàn này nằm ngay giữa quận lỵ Hàm Tân thời đó.
Sở dĩ, gọi cộng đoàn này bằng cái tên Tinh Hoa, là tất cả cơ sở trường trung tiểu học nằm giữa lòng giáo xứ và Bổn mạng của giáo xứ là Thánh Nữ Têrêsa Hài Đồng Giêsu cũng chính là bổn mạng của ngôi trường cũ ấy.
Hơn thế, Tinh Hoa được chọn như một giáo điểm truyền giáo cho vùng Hàm Tân, Bình Tuy, nơi được nhắm để thiết lập Tiểu chủng Viện cho giáo phận mới Phan Thiết sau này.
Thật ra phải nói cộng đoàn Tinh Hoa này được Cha Moussay manh nha thiết lập từ năm 1962 đồng thời với Hiệp Nghĩa. Vì địa điểm Tinh Hoa nằm trung tâm cách đều Hiệp An, Hiệp Nghĩa 7 km và nằm trên trục lộ thẳng từ Lagi đến Hiệp Nghĩa.
Như vậy, Tinh Hoa đã trở nên một cứ điểm cho một họ đạo.
I/. CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG CỘNG ĐOÀN TINH HOA
Công trình này chia làm 3 đợt :
A/. Đợt 1 năm 1962.
Thoạt tiên vì nhu cầu mục vụ của mấy gia đình công giáo được coi là những người giáo dân đầu tiên ở Tinh Hoa và một số công chức công giáo. Cha Moussay đã tạm xây tại nơi này một ngôi Nhà Nguyện nhỏ( 7m x 10m). Nhưng không may năm 1965, một trận cuồng phong đã làm sụp đổ hoàn toàn khiến Ngài phải mua một sở đất khác trên dưới 1 ha để xây dựng một cơ sở chính cho cộng đoàn.
B/. Đợt 2 năm 1966
Ngoài trường mẫu giáo một dãy nhà lợp tôn, Ngài còn xây thêm một ngôi nhà họ(15m x 7m) bằng gỗ có gác, mang màu sắc dân tộc khá đẹp. Nhưng với thời gian, ngôi nhà đã xuống cấp và đã được tháo gỡ để nhường chổ cho công trình xây dựng ngôi Thánh Đường mới. Ngài cũng cho xây cất một ngôi nhà nguyện ( 8m x 6m) đã là nơi thờ phượng của giáo xứ từ đó đến nay dù rất nhỏ hẹp và xuống cấp so với thời gian và số giáo dân ngày một tăng.
C/. Đợt 3 năm 1967.
Là một trường trung học gồm hai dãy nhà ( 10m x6 ) từ lớp 6 đến lớp 9, bắt đầu từ đầu năm 1967 và được khai giảng vào tháng 7/1967 đáp ứng cho các học sinh tại địa phương từ năm 1966 – 1971.
Công cuộc xây cất nhà xứ và cơ sở giáo dục Tinh Hoa vừa kết thúc thì Ngài được thuyên chuyển đi nơi khác. Để công việc khỏi bị trở ngại, bề trên đã chỉ định cha Cao Vĩnh Phan kế tục công việc từ sau kỳ hè năm 1968. Và mọi việc được diễn tiến tốt đẹp trong ba niên khoá 1968 – 1971.
Năm 1970, vì nhu cầu truyền giáo và theo đề nghị của Cha Cao Vĩnh Phan, Bề trên đã dự trù kế hoạch cải biến trường trung tiểu học Tinh hoa và cơ sở tôn giáo thành một giáo điểm truyền giáo, đồng thời là một tiểu chủng viện mới được hình thành chuẩn bị cho giáo phận mới Phan Thiết sau này.
Để chuẩn bị cho chương trình đó, Cha Cao Vĩnh Phan đã cho sửa sang lại những phòng ốc có sẵn, cũng như bổ sung thêm một số nhà lớn nhỏ phụ cận, tiện cho việc điều hành chủng viện mới. Ngày 20/08/1971, Cha Phêrô Phạm Tiến hành tân giám đốc chủng viện đã đảm nhận công việc thay cho Cha Cao Vĩnh Phan và coi sóc giáo họ Tinh Hoa.
Tiểu chủng viện Tinh Hoa, tuy chỉ kéo dài có 4 niên khóa, với 4 lớp chủng sinh, nhưng Tinh Hoa là chiếc nôi khởi đầu ơn gọi cho khoảng 200 anh em chủng sinh. Hiện nay, đã có 8 Linh Mục xuất thân từ mái trường này.
Lm G.B Trần Văn Thức, K.2, hiện đang là giáo sư tại ĐCV Xuân Lộc
Lm Nguyễn Văn Hậu, K.2 hiện đang ở giáo phận Ban Mê Thuột.
Lm Nguyễn Văn Thuận, K.2 Tu Hội Nhà Chúa, hiện đang ở Sài Gòn.
Lm Ant Nguyễn Kiến Tú K.3 hiện ở giáo xứ Thuận Nghĩa, Phan Thiết.
Lm Ant Hồ Tấn Khả, K.4 hiện ở Giáo xứ Thọ Tràng, Phan Thiết.
Lm Nguyễn Trang Cảnh, K.2 hiện đang ở Uùc
Lm Nguyễn Viết Huy K.4 hiện đang ở USA
Lm Nguyễn Thanh Sơn K.4, hiện đang ở USA
Các hậu duệ, con cháu của gia đình Tinh Hoa :
Thầy Ga. Trần Lữ Đô con của Thầy Trần Minh Trí đang học năm thứ 5. ĐCV Xuân Lộc
Thầy G.B Hồ cát Huy con anh Hồ văn Quý K.1 đang học tại ĐCV Xuân Lộc
Thầy F.X Nguyễn Đức Huy con anh Nguyễn Thanh Minh. K.4 đang học tại ĐCV Xuân Lộc.
Thầy Giuse Hồ Sĩ Trực con anh Hồ Viết Nga K.2 đang ở tại chủng viện Nicôla giáo phận.
Thầy Dom Võ Đình Văn con anh Võ khắc Thường K.2 đang ở tại chủng viện Nicôla giáo phận.
Thầy Giuse Phạm lê nguyên Vũ con anh Phạm Lê chiến K.3 đang ở tại chủng viện Nicôla giáo phận.
Các Thầy đang học tại Chủng viện Nicôla sẽ vào học tại ĐCV Xuân Lộc trong năm nay.
7. Nữ tu Phương Nhu dòng Đaminh Tam Hiệp, con anh Hải K.1 hiện đang giúp xứ tại Xuân Lộc.
Năm 1975, Tiểu chủng viện giải tán, Cha giám đốc chuyển đi nơi khác. Chủng Viện và cộng đoàn Tinh Hoa được trao cho Cha Dương Đình Thiện, chánh xứ Hiệp An coi sóc. Mặc dù có những khó khăn nhất định, đường sá không mấy thuận tiện lên xuống để gần gũi coi sóc thường xuyên, nhưng Cha cùng với cộng đoàn Dân Chúa tại Tinh Hoa vẫn cố gắng thực hiện một vài chương trình đoản kỳ, như sữa chữa lại Nhà nguyện, nhà xứ và những cơ cở cần thiết, tạm thời có nơi sinh hoạt tôn giáo cho bà con giáo dân.
Sau khi Cha Dương đình Thiện thuyên chuyển, Cha J.B Trần Văn Thuyết về nhận chính xứ Hiệp An. Ngài đã đặc biệt quan tâm đến Tinh Hoa khi đứng trước thực trạng giáo dân mỗi ngày một tăng mà cơ cở ngày một hư hỏng, Nhà Nguyện thì nhỏ hẹp, xuống cấp, làm sao cho giáo xứ có được Ngôi Nhà thờ mới để giáo dân có nơi thờ phượng xứng hợp. Đó là thao thức của Ngài và cũng là niềm ao ước của bà con Tinh Hoa. Ngày 9/02/203 cha Ant Hồ tấn Khả, là cựu chủng sinh Tinh Hoa năm xưa, được ĐGM sai về làm phó xứ Hiệp An, để cùng với cha xứ và bà con giáo dân để góp phần xây lại Ngôi Thánh Đường Tinh Hoa, trong đó có sự đóng góp của anh em cựu chủng sinh Tinh Hoa cho ngôi nhà thờ này.
Được sự chấp thuận của Đức Giám Mục giáo phận cho phép xây dựng. Ngày 15 tháng 1 năm 2004 lễ đặt viên đá đầu tiên Thánh Đường giáo xứ Tinh Hoa được tiến hành, niềm mong đợi của giáo dân Tinh Hoa đã thành hiện thực. Sau gần một năm xây dựng ngày 18/11/2004, Ngôi Thánh đường Tinh Hoa đã được Khánh Thành.
Mái trường Tinh Hoa năm xưa, giờ đây là giáo xứ Tinh Hoa thuộc giáo phận Phan Thiết.
II/. GIA ĐÌNH TINH HOA
Sau năm biến cố1975 mỗi người mỗi ngả, đến ngày 01 tháng 01 năm 1995 lần đầu tiên sau 20 năm, Cha phêrô Phạm Tiến Hành, nguyên giám đốc TCV đã quy tụ anh em chủng sinh từ khắp nơi về Vinh Tân, nơi Ngài làm cha xứ. Cuộc gặp gỡ lần đầu, sau thời gian dài xa cách, thật cảm động. Những mái đầu xanh năm nào, giờ đây đã bị thời gian và cuộc sống biến đổi. Anh em khoảng 40 người quây quần bên cha giám đốc. quý cha giáo và quý Thầy bùi ngùi kể lại cho nhau nghe những hoàn cảnh cuộc đời đã trải qua, trong bầu khí yêu thương chan chứa tình Cha – Con, Thầy – Trò, huynh đệ. Kể từ đó, gia đình Tinh Hoa được hình thành như ghi nhớ thời gian đẹp nhất trong đời mỗi người. Từ lần gặp gỡ đầu tiên ấy, đến nay đã 17 lần trôi qua, như một thông lệ hằng năm, cứ mỗi dịp xuân về, đầu năm mới anh em lại quy tụ với nhau một lần, không hoành tráng, nhưng âm thầm, đơn sơ trong bầu khí huynh đệ quanh Cha giám đốc, nay đã trở thành cha già kính yêu của mỗi anh em. Cùng với quý Thầy đã dạy anh em, và gia đình của quý anh em nữa. Tuy mỗi người có những bận rộn riêng, nhưng vẫn cố gắng tham dự. Mỗi năm lại gặp nhau tham dự Thánh Lễ cầu bình an cho năm mới, nhớ đến những anh em đã ra đi trong lời cầu nguyện và hiệp thông, trao đổi, chia sẻ cho nhau những kinh nghiệm sống, giúp nhau sống đức tin, làm chứng tá trong cuộc sống hằng ngày của người Kitô hữu. Ước mong gia đình Tinh Hoa vẫn mãi được bền chặt, dài lâu,thắm tình Thầy Trò – Huynh Đệ.
Bài được viết bởi LM Ant Hồ Tấn Khả